ریشهشناسی و مفهوم کلیدی:
«گوان» به معنای دیدن، مشاهده کردن، سنجیدن و تفکر کردن است. در چین، معبد دائویی را «دائو گوان» مینامند که دقیقاً به معنی «جایی برای مشاهدهٔ دائو» است.
ایدهنگار آن از دو بخش تشکیل شده است. در سمت چپ، پرندهای با دو چشم باز قرار دارد. نام این پرنده «گوان» است که تلفظ نام ششخطی را میسازد. در بالا-راست، تصویر یک چشم قرار دارد. در اصل، این نگاره به شکلی دقیقاً مشابه یک چشم رسم میشد. بعدها، با قرارگرفتن در یک ایدهنگار پیچیده، چشم افقی چرخانده شد تا به شکل کنونی(یک بیضی عمودی) در آمد. در زیر چشم عمودی، ایدهنگار «رِن» به معنای «شخص» قرار دارد. در نتیجه این ایدهنگار، پرنده و انسانی را نشان میدهد که با چشمانی باز و با دقت مشاهده میکند.
معنای «گوان» و طرح ایدهنگار نشان میدهد مفهوم اصلی این فضا با توجه آگاهانه به خدا، حال یا دائو و مشاهدهی عمیق و حقیقی چیزها کاملاً مرتبط است.
ساختارشناسی و نمادها: کوه در کل، زمین در پایین، باد در بالا
کوه: در مقابل ۱۹ که یک تندر بزرگ بود، ۲۰ در واقع یک «کوه بزرگ» است. در کوهْ خط ینگ بر خطوط یین تسلط دارد و مشاهده کردن، دیدن و سنجیدن از ویژگیهای بارز آن است. در این وضعیت دو خط ینگ بر خطوط یین تسلط دارند که «مشاهده»، «دیدن» و «سنجیدنی» عمیق و حقیقی را نشان میدهد.
باد: باد در بالا علاوه بر سازگاری، انعطاف و استقامت در عملکرد، نماد نفوذ مداوم و هدفمند افکار در سطح هوشیاری است.
زمین: زمین در پایین علاوه بر پذیرش و حمایت بیدریغ، روانی عمیقاً ساکت و خالی را نشان میدهد. کوه(کل فضا)، زمین در پایین و باد در بالا فضای بسیار مطلوبی برای مشاهده، تفکر و عمیق شدن در چیزها ایجاد میکند که میتواند در مسائل درونی یا بیرونی صدق کند.
مرا گفتی بگو چِبْوَد تفکّر / کز این معنی بماندم در تحیّر -- تفکّر رفتن از باطل(سطح-ظاهر) سوی حق(منشأ-باطن) / به جزو اندر بدیدن کلِّ مطلق ــ شیخ محمود شبستری، گلشن راز، بخش تفکر
ویژگیهای روانی-عملکردی:
حال فرد در این وضعیت، شبیه به حالتی است که در سهخطی کوه تجربه میشود: مسلط بر افکار، ذهنآگاه و بیتوجه به هویت خود یا دیگران. این حالت، تمرکز بسیار بالایی در او ایجاد میکند که مستقیماً در ژرفای نگرش او تأثیر میگذارد. چنین فردی:
- در درون، کاملاً خالی، ساکت و پذیرا است و از هوشیاری نافذ و استقامت در عمل برخوردار است.
- در درون، پرورشیافته و مملو از فضایل اخلاقی است و در مواجهه با جهان، محکم، قدرتمند و آگاه ظاهر میشود.
چنین فردی، ارتباطات و نکاتی را میبیند که از دید دیگران پنهان است. او این بینش را بدون توجه به نفع شخصی یا قضاوت دیگران، با عشق و پذیرشی کامل، آهستگی و تداومی بادگون و جدیت و استواری کوهوار دنبال میکند. از این رو، ناخواسته تأثیری عمیق، مرموز و خودجوش بر پیرامون خود میگذارد.
در همین راستا، فرد میتواند با مشاهدهٔ جهان بیرون، به درون خود بازگردد و این حقیقت را درک کند که آنچه در بیرون تجربه میشود، انعکاسی از ساختارهای ذهن خویش است.
سیر معنایی:
هنگامی که نیرو، آگاهی یا جایگاه فرد رشد کرد و بزرگی یافت(۱۹)، بر فراز آنها قرار میگیرد و میتواند به خوبی آنها را مشاهده کند(۲۰). پس از آن میتواند موانع و گرفتگیها را ببیند و آنها را از میان بردارد(۲۱).
گفتارهای شش خطی 20